Hoe maak je een woning écht energiezuinig?
“Een woning met A+-energielabel is niet automatisch een energiezuinige woning. Je kijkt juist verder.” Wie energiezuinige woningen voor de toekomst wil ontwikkelen, kijkt voorbij labels en installaties. Volgens duurzaamheidsmanager Gerko Koenen begint de grootste winst al veel eerder: aan de tekentafel.
Met nieuwe rekenmethodes en energiesimulaties onderzoeken we al tijdens het ontwerp hoe woningen presteren, nu én in toekomstige klimaatscenario’s. Die aanpak passen we voor het eerst toe bij project Donkade in Dongen.
Grootste winst zit in de schil
“Bij energiezuinige woningen hoef je niet direct aan zonnepanelen te denken”, vertelt Gerko. “De basis van een woning bepaalt hoeveel energie er nodig is.”
Daarom ligt de focus niet op het behalen van een zo goed mogelijk energielabel, maar op het ontwerpen van woningen die van zichzelf weinig energie vragen. De kwaliteit van de schil speelt daarin een belangrijke rol. Denk aan de isolatie van dak, vloer en gevel, maar ook aan luchtdichting, gevelopeningen en de oriëntatie van de woning.
“Vroeger behaalde je snel een goed energielabel door zonnepanelen te plaatsen. Met het verdwijnen van de salderingsregeling wordt het voor bewoners minder aantrekkelijk om veel panelen te plaatsen. Wij kijken daarom vooral naar manieren om de energievraag te beperken.”
Project Donkade als praktijkvoorbeeld
Met ondersteuning van de TBI Klimaattrein is de nZEB-tool ingezet om voor de negen nieuwbouwwoningen van Donkade de energieprestatie, het comfort en het daadwerkelijke energiegebruik te berekenen.
“Daarnaast gebruiken we een dynamisch energiesimulatieprogramma waar de werkelijkheid mee wordt nagemaakt. We berekenen daarmee hoe installaties als geheel functioneren. En het geeft een reëel beeld hoe een woning in de praktijk werkt.”
Gerko: "Naast de huidige klimaatwaarden uit de officiële bepalingsmethode NTA 8800 rekenen we ook met klimaatscenario’s voor 2033. Waar rekening houden met de warmere zomers en veranderende klimaat in de toekomst.”
Rekenen voor woningen van nu en morgen
“Dankzij deze simulaties kijken we verder dan de huidige situatie”, legt Gerko uit. “Ook toekomstige klimaatscenario’s worden doorgerekend. Zo zien we hoe woningen presteren in een warmer, droger of juist natter klimaat. Met die inzichten ontwikkelen we woningen die op lange termijn comfortabel, energiezuinig en toekomstbestendig blijven.”
Kruislaaghout (CLT) voor het dragende casco van project Donkade
Een energiezuinige woning ontstaat niet tijdens de bouw, maar al tijdens de ontwerpfase.
Gerko Koenen - Manager Duurzaamheid
Ontwerpen met innovatieve simulatie
“Om de juiste keuzes te maken, rekenen we verschillende ontwerpvarianten door”, zegt Gerko. “Met innovatieve simulaties brengen we in beeld hoe een woning zich onder verschillende omstandigheden gedraagt.”
Zo worden de gevolgen van ontwerpkeuzes zichtbaar voordat de bouw start. Het resultaat: woningen die minder energie verbruiken, comfortabel zijn voor bewoners en ook op langere termijn goed presteren.
Energiesimulatie van project Donkade
Meer dan energie alleen
Bij project Donkade ligt de focus op een sterke gebouwschil en zo min mogelijk installaties.
Wat de woningen daarnaast bijzonder maakt, is het gebruik van biobased materialen. Het casco bestaat uit CLT en de voor- en achtergevels zijn uitgevoerd in houtskeletbouw (HSB) met houtvezelisolatie. Prettig voor bewoners, want het zorgt voor een fijner en gezonder binnenklimaat.
“De woningen bestaan voor een groot deel uit biobased materialen. Gemeten naar gewicht is ruim dertig procent van de gebruikte materialen biobased. Kijken we naar het volume van de materialen, dan loopt dat aandeel zelfs op tot zeventig procent. Dat zorgt niet alleen voor een lage CO₂-impact, maar ook voor de opslag van meer dan 30.000 kilo CO₂”, vertelt Gerko.
Leren voor de projecten van morgen
De inzichten uit Donkade blijven niet beperkt tot dit project. Ze vormen waardevolle kennis voor toekomstige nieuwbouwontwikkelingen. “Want hoe eerder we begrijpen welke ontwerpkeuzes écht bijdragen aan energiezuinige woningen, hoe beter we de gebouwen van morgen kunnen maken", aldus Gerko.
Biobased isolatie
Meer informatie over dit onderwerp?
Gerko Koenen
Manager Duurzaamheid
Ik praat er graag met je over.